مشکلات سیاسی عامل افت قیمت نفت

افت قیمت نفت ایران با احتمال حمله آمریکا، در پی اظهارات اخیر دونالد ترامپ، سبب افزایش قیمت نفت تا بالاترین سطح خود در یک ماه اخیر گردید. قیمت نفت اما با تصمیم ترامپ بر عدم مداخله در ایران در روز 25 دی ماه 1404، افت 4 درصدی را تجربه کرد. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت و نفت برنت نیز در پی تنش های خاورمیانه به ترتیب 59.64 دلار و 63.92 دلار در هر بشکه کاهش یافتند، اما  روز بعد با کاهش تنش ها و تعویق حمله ترامپ به ایران در پی هشدار اسرائیل و برخی کشورهای عربی به ایجاد درگیری گسترده در منطقه، قیمت نفت جهانی دوباره افزایش یافته و قیمت نفت برنت با افزایش حدود 1.8 درصدی و نفت وست تگزاس با افزایش 2.1 درصدی نسبت به روز قبل، همراه شد. 

کارشناسان حوزه نفت و انرژی معتقدند که ایجاد اختلال در عرضه نفت ایران به دلیل مشکلات سیاسی، بازار نفت را با نوسانات زیادی مواجه خواهد کرد. با این حال اوپک عرضه و تقاضا نفت جهانی را در سال جدید متعادل و رو به رشد و افزایش پیش بینی می کند.با این حال، آمریکا همواره به عنوان یک ابر قدرت جهانی در امور سیاسی و اقتصاد جهانی نقش موثری داشته است. تاثیر تحریم های اعمال شده توسط آمریکا در ایران نیز به وضوح قابل مشاهده است، چراکه از زمان  بروز تحریم ها از سوی آمریکا و خروج از برجام، نفت ایران با مشکلات زیادی ازجمله شکل گیری شبکه تراستی ها و واسطه ها مواجه گردیده و در پی آن بخش زیادی از درآمد نفتی ایران، توسط این افراد از بین رفت. شبکه تراستی ها به دلیل اختلال فروش نفت ایران در نقل و انتقال پول و صادرات نفت از سوی دولت شکل گرفت.

پیش از اعمال تحریم ها، صادرات نفت ایران از سوی دولت و یا به صورت محدود توسط شرکت های خصوصی انجام می گرفت اما با به مشکل خوردن دولت در انتقال پول و فروش کالا و نیز عدم وجود زیرساخت در بخش خصوصی صنعت نفت و گاز، ناچار به واگذاری فروش نفت به افراد حقیقی و حقوقی شد. فروش نفت ایران، علاوه بر تراستی ها به واسطه برخی صرافی ها به شرکت های کوچکتر فروخته می شد که این مورد هم به سوء استفاده و عدم بازگشت درآمد نفتی ایران منجر گردید.

با توجه به عدم وجود بخش قدرتمند خصوصی برای دور زدن تحریم ها، یکی از راهکارهای موجود، کاهش خام سوزی و خام فروشی منابع نفت و گاز کشور و تبدیل آنها به محصولات تحریم نشده توسط بخش خصوصی است. سرمایه گذاری و ورود شرکت های دانش بنیان در صنعت نفت و گاز نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. از دیگر راهکار های موجود می توان به پالایش حداکثری نفت و گاز برای تولید محصولات "های تک" اشاره کرد.